Kazimir Malevich en de Russische avant-garde

Event  |  Reviews  |  Comments
Vrouw met krant op schoot , 1904 © Stedelijk Museum Amsterdam
Mystiek suprematisme (rood kruis op zwarte cirkel), 1920 © Collection Stedelijk Museum Amsterdam
Kazimir Malevich en de Russische avant-garde

Museumplein 10
1071 DJ Amsterdam
October 19th, 2013 - February 2nd, 2014
Opening: October 19th, 2013 10:00 AM - 6:00 PM

Museum Area
+31(0) 20 5732.911
Sat-Thu 10-6; Fri 10-10
works on paper


The Stedelijk Museum Amsterdam presents Kazimir Malevich and the Russian Avant-garde, with selections from the Khardzhiev and Costakis collections, the largest survey in twenty years devoted to the work of the Russian avant-garde pioneer Kazimir Malevich (1878–1935). 

The Stedelijk Museum Amsterdam holds the largest collection of Malevich’s work outside of Russia, which was the subject of a large-scale exhibition at the museum in 1989. Kazimir Malevich and the Russian Avant-Garde is a tribute to the artist and his contemporaries, as well as the culmination of 2013 as the year celebrating Dutch–Russian relations in the Netherlands.

co-produced with

The exhibition is co-produced with Tate Modern, London, and the Art and Exhibition Hall of the Federal Republic of Germany (Bundeskunsthalle), Bonn, where it will travel in 2014. Each venue explores Malevich’s rich career from distinctive vantage points, focusing on different aspects of the artist’s remarkable career, including the context in which he formed his unique language, the radicality of his artistic trajectory, and his later return to landscapes and figures. Seen in their totality, these exhibitions thus provide the unprecedented opportunity to reassess one of the defining figures of twentieth-century modernism.

Organized by Stedelijk Museum curators Geurt Imanse and Bart Rutten, the Stedelijk’s presentation of more than 500 works places Malevich within the context of his contemporaries.

Not only an artist, he was an influential teacher and a passionate advocate of the “new” art. The show is a tribute to the Russian avant- garde of the early 20th century, with Malevich as its focal point. Although best known for his purely abstract work, he was inspired by diverse art movements of his day, including Impressionism, Symbolism, Fauvism, and Cubism; his own visual language was also influenced by Russian icon painting and folk art. Through oil paintings, gouaches, drawings, and sculptures, the exhibition traces the rich variety of his oeuvre. All the phases in Malevich’s career will be on view, from his Impressionist period to his iconic Suprematist phase—his Black Square was its most radical consequence—to the lesser-known figurative works that followed.

Collections Khardzhiev and Costakis

Kazimir Malevich and the Russian Avant-Garde will unite the exceptional collections of Nikolai Khardzhiev (via the Khardzhiev Foundation under the stewardship of the Stedelijk) and Georges Costakis (housed by the State Museum of Contemporary Art, Thessaloniki) for the first time. Pioneering Russian collectors of the Russian avant-garde, Khardzhiev and Costakis assembled considerable holdings of works during a time when abstract art was forbidden in the Soviet Union.

Works on paper

Works on paper offer vital insights into Malevich’s artistic development. Recent research—in which the Stedelijk Museum played an important role—reveals that it is in his drawings that we can follow his artistic quest in the best possible way. Never before have so many Malevich works on paper— mostly from the Khardzhiev Collection—been on public display together.


The exhibition celebrates a number of milestones. It was precisely one hundred years ago that the experimental Cubo-Futurist opera Victory over the Sun (1913) was performed, for which Malevich designed radical, non-realistic sets and costumes. The opera was a turning point in the artist’s career, marking his first experiments with total abstraction. Moreover, it has been ninety years since the first major exhibition of Russian nineteenth- and twentieth- century art—the first Russian Art Show, including work by Malevich—was on view at the Stedelijk Museum; the Stedelijk was the first museum to present Malevich’s Suprematism outside of Russia. In addition, Kazimir Malevich and the Russian Avant-Garde is the artistic culmination of 2013, a year celebrating Dutch– Russian relations.

Artists in the Exhibition

Marc Chagall, Ilia Chashnik, Boris Ender, Ksenia Ender, Maria Ender, Yurii Ender, Natalia Goncharova, Wassily Kandinsky, Ivan Kyun, Mikhail Larionov, El Lissitzky, Kazimir Malevich, Mikhail Matyushin, Mikhail Menkov, Vera Pestel, Lyubov Popova, Ivan Puni, Alexander Rodchenko, Olga Rozanova, Nikolai Suetin, Vladimir Tatlin and Nadezhda Udaltsova. 


In conjunction with the Khardzhiev Foundation, the Stedelijk will publish the first comprehensive catalogue of the Khardzhiev Collection, based on extensive research by Geurt Imanse and Frank van Lamoen (ca. 512 pp., nai010 publishers, € 49.50, design: Beukers/Scholma). A catalogue of the exhibition will also be available (256 pp., Walther König Verlag, € 29.80, design: Mevis & Van Deursen).

Public Program

The exhibition is accompanied by a public program that will present lectures, discussion evenings, an interpretation of the opera Victory over the Sun, and other events. The catalogue of the Khardzhiev Collection will be presented during an afternoon symposium on the importance of such valued private collections and the issues that arise when such collections are moved abroad. In collaboration with EYE Film Institute, the Stedelijk also presents a curated film program of famous and lesser- known avant-garde films that have a special connection with Malevich.


An extensive education component has been developed around the exhibition. It offers activities for schools as well as individual visitors, both children and adults. In the specially furnished Family Lab, families and children can make their own life-size Suprematist compositions with colored shapes on magnetic walls and have their photo taken. Visitors can also draw and write their own Malevich-inspired postcards and watch videos about the artist. The Blikopeners (young peer- educators that work for the museum) will also organize a range of activities. 

Exhibition dates

Stedelijk Museum Amsterdam
October 19, 2013–February 2, 2014

Bundeskunsthalle, Bonn
March 12–June 21, 2014

Tate Modern, London
July 17–October 26, 2014 

made possible

The exhibition Kazimir Malevich and the Russian Avant-Garde is made possible with the generous support of principal benefactor Gieskes-Strijbis Fonds, the Blockbusterfonds, and additional support from the Amsterdam Trade Bank, AON Corporate Solutions, the Cultural Heritage Agency, the Mondriaan Fund, Prins Bernhard Cultuurfonds, K.F. Hein Fonds and the Wilhelmina E. Jansen Fonds.

The exhibition has been supported by the Dutch government: an indemnity grant has been provided by the Cultural Heritage Agency of the Netherlands on behalf of the Minister of Education, Culture and Science and the Minister of Finance.

The Stedelijk Museum would like to express its sincere thanks to principal sponsor Rabobank Amsterdam for making this exhibition possible in Amsterdam. 

- See more at:

Kazimir Malevich en de Russische avant-garde, met selecties uit de Khardzhiev- en Costakis collecties is het grootste overzicht in 20 jaar met voor het eerst de collecties Khardzhiev, Costakis en Stedelijk Museum samen te zien.


In oktober 2013 presenteert het Stedelijk Museum Amsterdam Kazimir Malevich en de Russische avant-garde, met selecties uit de Khardzhiev- en Costakis collecties, het grootste overzicht sinds jaren van een van de belangrijkste grondleggers van de abstracte kunst: Kazimir Malevich (1878– 1935). Het Stedelijk Museum beheert de grootste verzameling werken van Malevich buiten Rusland, en toonde die voor het laatst op deze schaal in 1989. De tentoonstelling is het sluitstuk van het Nederland-Rusland jaar, en is met ruim 500 werken een diepgaand eerbetoon aan Malevich en de Russische avant-garde.

In samenwerking met

De tentoonstelling is georganiseerd in samenwerking met Tate Modern, Londen, en de Kunst- en tentoonstellingshal van de Bondsrepubliek Duitsland (Bundeskunsthalle), Bonn, en zal in 2014 doorreizen naar deze musea. Iedere locatie verkent het rijke oeuvre van Malevich vanuit een ander perspectief, waarbij de focus wordt gelegd op verschillende aspecten uit de opmerkelijke carrière van de kunstenaar, zoals de context waarin hij zijn unieke beeldtaal vormde, het radicale artistieke pad dat hij volgde, en Malevich’ latere terugkeer naar figuratie. Gezien in hun totaliteit, bieden de tentoonstellingen zo de unieke kans om een van de meest toonaangevende figuren van het modernisme van de 20e eeuw opnieuw te ontdekken.


Voor deze presentatie wordt voor het eerst de collectie van het Stedelijk Museum getoond samen met de bijzondere collecties van Nikolai Khardzhiev (via de Khardzhiev Stichting in beheer bij het Stedelijk Museum) en George Costakis (onderdeel van het State Museum of Contemporary Art Thessaloniki). Zij waren de eerste Russische verzamelaars van de Russische avant-garde, ook in tijden dat abstracte kunst verboden was in de Sovjet- Unie. Voor de tentoonstelling werkt het Stedelijk samen met vele internationale bruikleengevers.


In tegenstelling tot eerdere Malevich tentoonstellingen in het Stedelijk geeft deze presentatie geen geïsoleerd beeld van Malevich, maar wordt hij geplaatst te midden van zijn tijdgenoten. Malevich was immers naast kunstenaar ook een invloedrijk leraar en vurig pleitbezorger van de nieuwe kunst. De tentoonstelling is daarmee een eerbetoon aan de Russische avant-garde van begin 20ste eeuw, met Kazimir Malevich als prominent middelpunt. Malevich is vooral bekend om zijn abstracte kunst, maar hij werd geïnspireerd door diverse kunststromingen uit zijn tijd, waaronder het impressionisme, symbolisme, fauvisme en het kubisme, terwijl zijn eigen abstracte beeldtaal deels geworteld is in de Russische volkskunst en iconen. De tentoonstelling laat zijn rijke oeuvre zien aan de hand van olieverfschilderijen, gouaches, tekeningen en sculpturen. Alle ontwikkelingsfasen van de kunstenaar krijgen ruim aandacht: van zijn impressionistische periode tot zijn iconische suprematisme, met als radicale uitkomst het Zwarte Vierkant, maar ook de minder bekende periode met figuratieve kunst die daar weer op volgde.

Werken op papier

Werken op papier dienen als een belangrijke illustratie van Malevich’ eigenzinnige artistieke ontwikkeling. Recent onderzoek, waarin het Stedelijk Museum een belangrijke rol heeft gespeeld, heeft het inzicht gebracht dat juist in Malevich’ tekeningen zijn artistieke queeste zichtbaar is. Nooit eerder zijn zoveel werken op papier bijeen gebracht, de basis hiervoor wordt gelegd door de Khardzhiev-collectie.


De tentoonstelling viert een aantal mijlpalen. Zo is het precies honderd jaar geleden dat de experimentele opera Overwinning op de zon (1913) werd uitgevoerd, waarvoor Malevich alle decors en kostuums ontwierp. Deze opera was een keerpunt in Malevich’ werk: hij hanteerde hierin voor het eerst een volkomen abstracte stijl.

Het is bovendien negentig jaar geleden dat de eerste grote tentoonstelling van Russische negentiende en twintigste eeuwse kunst, De eerste Russische Kunsttentoonstelling, inclusief het werk van Malevich, in het Stedelijk Museum te zien was. Met deze inmiddels legendarische tentoonstelling uit 1923 is het Stedelijk het eerste museum buiten Rusland waar het suprematisme van Malevich te zien was.

Anno 2013 is Kazimir Malevich en de Russische avant-garde het sluitstuk van het Nederland-Rusland jaar. 

De tentoonstelling is samengesteld door Geurt Imanse en Bart Rutten, conservatoren van het Stedelijk Museum Amsterdam.

Kunstenaars in de tentoonstelling

Marc Chagall, Ilia Chashnik, Boris Ender, Ksenia Ender, Maria Ender, Yurii Ender, Natalia Goncharova, Wassily Kandinsky, Ivan Kyun, Mikhail Larionov, El Lissitzky, Kazimir Malevich, Mikhail Matyushin, Mikhail Menkov, Vera Pestel, Lyubov Popova, Ivan Puni, Alexander Rodchenko, Olga Rozanova, Nikolai Suetin, Vladimir Tatlin en Nadezhda Udaltsova. 


Het Stedelijk Museum brengt in samenwerking met de Khardzhiev Stichting en op basis van jarenlang onderzoek de eerste bestandscatalogus uit van de Khardzhiev-collectie, samengesteld door Geurt Imanse en Frank van Lamoen (ca. 512 pp., nai010 uitgevers, € 49,50, ontwerp Beukers/Scholma). Daarnaast verschijnt er een catalogus van de tentoonstelling (256 pp., Walther König Verlag, € 29,80, ontwerp Mevis & Van Deursen).

Public Program

In het kader van het Public Program worden diverse lezing- en discussieavonden, een hedendaagse interpretatie van de opera Overwinning op de zon en andere evenementen georganiseerd. Bij de presentatie van de bestandscatalogus van de Khardzhiev-collectie zal een dagsymposium worden gehouden over de (kunst)historische bijzonderheden van privéverzamelingen, met name collecties die het land van herkomst hebben verlaten. In samenwerking met EYE Filminstituut presenteert het Stedelijk een gecureerd filmprogramma met bekende en minder bekende films van de avant-garde, die een bijzondere relatie hebben met Malevich.


Bij de tentoonstelling is er een uitgebreid educatief programma voor zowel het onderwijs als voor individuele bezoekers (kinderen en volwassenen). In het speciaal ingerichte Familielab kunnen kinderen en families onder meer zelf met gekleurde vlakken op magnetische wanden een levensgrote suprematistische compositie maken. Daar zijn ook verschillende video’s over Malevich te zien. De Blikopeners van het Stedelijk, jongeren met een bijbaan in het museum, zullen verschillende activiteiten rond de tentoonstelling organiseren. 


Stedelijk Museum Amsterdam
19 oktober 2013 t/m 2 februari 2014

Bundeskunsthalle, Bonn
12 maart t/m 21 juni 2014 

Tate Modern, Londen
17 juli 2014 t/m 26 oktober 2014

Mede mogelijk gemaakt

De totstandkoming van de tentoonstelling Kazimir Malevich en de Russische avant-garde wordt mede mogelijk gemaakt dankzij de royale steun van hoofdbegunstiger Gieskes-Strijbis Fonds, het Blockbusterfonds en additionele steun van Amsterdam Trade Bank, AON Corporate Solutions, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, het Mondriaan Fonds, Prins Bernhard Cultuurfonds, K.F. Hein Fonds en het Wilhelmina E. Jansen Fonds.

De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door de rijksoverheid: de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft namens de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Minister van Financiën een indemniteitsgarantie toegekend.

Het Stedelijk Museum is hoofdsponsor Rabobank Amsterdam zeer erkentelijk voor het mede mogelijk maken van de tentoonstelling in Amsterdam. 

- See more at: