Museum Voor Moderne Kunst Arnhem (MMKA)

Het MMKA presenteert van 17 maart tot en met 13 mei een selectie tekeningen en animaties van de Gelderse kunstenaar Bernard Verhoeven.

De klassiek ogende potlood- en penseeltekeningen van Verhoeven, vol gedetailleerde gebouwen en levendige figuren, zijn het resultaat van opeenvolgende vrije associaties die samen betekenisvolle voorstellingen lijken te vormen. Verhoeven werkt zonder vooropgezet plan. ‘Het gaat mij om de vrijheid van het tekenen, het plezier daarvan.’  

Bernard Verhoeven (Nijmegen, 1960) beoefent een klassieke tekentechniek: eerst wordt de tekening opgezet met potlood, dan wordt er met zwarte, verdunde waterverf een monochrome (eenkleurige) onderschildering gemaakt waarin de lichte en donkere partijen aangegeven worden. Tot slot wordt met waterverf kleur toegevoegd en met Oost-Indische inkt meer contrast en accenten aangebracht.

Niet alleen de techniek, ook de voorstellingen doen op het eerste gezicht aan alsof ze uit vroeger tijden stammen.  We zien bijvoorbeeld huizen in negentiende-eeuwse neostijlen, oude kerkinterieurs en moeilijk te dateren huiskamers. Binnen deze rijk gedetailleerde omgevingen zijn personen te zien in bijvoorbeeld geplooide gewaden, met hoge koopmanshoeden of ridderhelmen op of omringd  door halo’s. Gebouwen, kleding en attributen verwijzen naar verschillende tijden, ook naar het heden, en worden naast fantasie-elementen in hetzelfde werk gezet.  Wat het allemaal precies betekent blijft raadselachtig.  

‘Het gaat mij om de vrijheid van het tekenen, het plezier daarvan. Als ik met een vooropgezet plan zou tekenen sluit ik mezelf af. Ik laat me alleen sturen door wat er al staat en ga van daar uit steeds verder. Het is een optelsom van gebeurtenissen die ik de vrije loop laat.’

Inspiratiebronnen

Deze vrijheid van tekenen heeft Verhoeven pas gevonden op het moment dat hij na het voltooien van de kunstacademie lange tijd niet veel met kunst van doen had. Hij ging na een gespecialiseerde opleiding aan de slag als papierrestaurator. Het niet-werken als kunstenaar gaf hem de ruimte om ‘eindelijk vrij te kunnen tekenen’.

De tekeningen uit de 19^de en vroeg 20^de eeuw, maar ook soms uit vroegere tijden, die hij uit musea en archieven onder handen kreeg inspireerden hem, vooral de tekeningen waar gebouwen op staan. Maar ook een droom, een schets, een vakantiefoto of een fragment uit een film kan aanleiding zijn om aan een tekening te beginnen. Meestal geeft een interieur of buitenzijde van een gebouw de eerste aanzet. Verder vindt hij de balans tussen vrijheid (gewoon beginnen en doortekenen) en de 'onvrijheid' (gemaakte keuzes dwingen je tot een bepaalde handeling binnen de tekening) interessant aan het tekenproces.   

Aan de hand van zijn tekeningen maakt Bernard Verhoeven tevens animaties (bewegende tekeningen) waarvan een selectie getoond zal worden.

Dit is de 15de tentoonstelling in het kader van Het Gelders Balkon, een podium voor Gelderse of aan Gelderland gerelateerde kunstenaars en kunstenaarsinitiatieven.